Cecrops, vị vua đầu người mình rắn của Attica, đã chủ trì một cuộc thi dành cho các vị thần để xem ai sẽ là người bảo hộ cho thành phố sôi động và thịnh vượng của ông. Poseidon và Athena ai cũng muốn giành chiến thắng, và điều đó được quyết định bằng việc người nào mang đến món quà tốt nhất cho thành phố thì sẽ giành được sự cung phụng của dân chúng. Poseidon nện cây đinh ba quyền lực của mình xuống mặt đất, chỗ đó hóa thành một dòng sông. Cư dân của Cecrops vui mừng phấn khởi cho đến khi họ phát hiện ra đó là một dòng sông mặn chát. Còn Athena mang đến món quà là một hạt giống được gieo xuống mà mọc thành cây ô-liu, mang đến thức ăn, bóng mát, và cả dầu để đốt. Cecrops đã chọn Athena là người chiến thắng, và thành phố sau đó được biết đến với cái tên Athens. Poseidon, kẻ thất bại, đã nhấn chìm Attica xuống một vùng biển mà ngày nay chúng ta được gọi là Erekhtheis.
Q - con gái tôi, chỉ một tuần sau khi bước sang tuổi 12, đã kể tôi nghe câu chuyện này trước Erectheum, một ngôi đền ở phía bắc thành Acropolis tại Athens nơi diễn ra cuộc chiến huyền thoại giữa Poseidon và Athena. Một cây ô-liu có sức sống mạnh mẽ trên nền những tàn tích, những chiếc lá của nó xum xuê, nhỏ và sắc nhọn như cây giáo của một trung đoàn. Một dấu hiệu bằng một vài ngôn ngữ cho biết rằng loài cây đặc biệt này được trồng vào năm 2010 nhằm tỏ lòng ca ngợi đến nữ thần Athena đã giành được thành phố. Thành Acropolis nằm trên cao tại trung tâm thành phố Athens, có thể nhìn được hàng dặm về phía tây, nơi đất liền gặp đại dương, xa hơn là đại dương gặp bầu trời. Tôi tưởng tượng những người Hy Lạp cổ đã đứng đây để quan sát những con tàu chiến với binh lính và tham vọng đến đất nước họ.
Tôi cảm thấy có một chút thất vọng vì cây ô-liu đó không phải được trồng bởi một vị thần nào đó và 2500 năm trước. Cây ô-liu liệu có sống lâu đến thế không? Có gì tồn tại lâu thế được không?
Những câu chuyện thì chắc chắn có. M - anh trai của Q từng mê đắm những câu chuyện trong thần thoại Hy Lạp - nó đã đọc đi đọc lại những trang truyện về Percy Jackson - nhưng lâu rồi nó không còn đọc nữa để học nhạc và ngoại ngữ. Dù vậy, những câu chuyện này đã ám ảnh Q. Nó có thể kể cho bạn về nguồn gốc và các sự kiện quan trọng của tất cả các vị thần Olympic, và nó có cả những sở thích của riêng mình. Mùa Halloween năm trước (và có lẽ cũng là mùa Halloween cuối cùng nó tham gia), nó hóa trang thành Artemis, nữ thần săn bắn, người bảo vệ những phụ nữ trẻ, và là nguồn cảm hứng bất tận cho những cô gái mạnh mẽ phải thương thảo với sự thật rách rưới của những chàng trai trẻ.
Q thích nhất Athena. Bà là nữ thần của rất nhiều điều thú vị: trí tuệ, mưu kế, toán học, chiến lược, và cả chiến thắng trong các cuộc chiến. (Chiến tranh có thể thuộc về Ares, nhưng chiến thắng thuộc về Athena). Sức mạnh của bà không đến từ sấm chớp, sức mạnh tàn bạo hay thanh gươm dính máu, mà từ trí thông minh, suy nghĩ và hành động. Poseidon xuyên thủng mặt đất với một thanh gươm; còn Athena thì nhẹ nhàng gieo một hạt giống.
Tôi hiểu được tình yêu của Q đối với những câu chuyện Hy Lạp cổ đại. Thần thoại mê hoặc chúng ta vì chúng đưa ra những lời giải thích. Thế giới đã (và đang) là một nơi khó sống, với sự vô nghĩa và tàn bạo, và chúng ta là những sinh vật có ý thức. Tại sao người Attica hay phải chịu lũ lụt? Poseidon đã nổi giận vì không giành được Athens. Làm thế nào mà thế giới trở thành như chúng ta thấy ngày nay? Hãy kể câu chuyện về Gaia và Uranus và các titan. Những người mà chúng ta yêu thương sẽ đi về đâu khi họ chết đi? Chúng ta được an ủi phần nào vì họ không mất đi mãi mãi; họ chỉ chờ chúng ta đi qua dòng sông tăm tối để đến với họ. Liệu phụ nữ và các cô gái có thể mạnh mẽ như đàn ông và các cậu con trai hay không? Hãy xem lại cái tên của thành phố vĩ đại kia. Liệu có thể sống trong một thế giới mà bị phụ thuộc vào những vị thần nhỏ bé nhưng quyền năng - những người có thể ở bên cạnh bạn sau những di tích? Hy vọng thế - sự thay thế vô nghĩa và trống rỗng dường như không thể chịu đựng được.
Thế giới có thể vẫn khó sống và những lời giải thích của chúng ta thì đã thay đổi (giờ thì ai cũng nghĩ rằng vũ trụ được hình thành từ một vụ nổ ầm ĩ) nhưng sự cần thiết phải giải thích bằng những câu chuyện thì không. Chúng ta là những người kể chuyện và người tiêu dùng cũng yêu thích những nhân vật huyền thoại, người Hy Lạp cổ đã biết cách tạo nên chúng: đố kỵ, dũng mãnh, hão huyền, trong những cuộc chiến dai dẳng. Chúng ta có thể không còn tin rằng Hades cai quản địa ngục còn Zeus thống trị trên đỉnh Olympus, nhưng chúng ta sẽ luôn chấp nhận những câu chuyện.
Ngày hôm sau, chúng tôi bắt taxi tới đền thờ Poseidon tại một thị trấn tên là Sounion cách Athens 1 giờ đi. Anh tài xế chỉ biết chút tiếng Anh, nên chuyến đi khá dài và im lặng, lần theo những dòng chữ cổ của các thị trấn nhỏ dọc bờ biển. Đó là một ngày mát trời, bờ biển thì vắng tanh. M nghe nhạc. Q thì cố gắng để không bị say xe. Mẹ của chúng ngồi giữa trong tư thế sẵn sàng chăm sóc. Tôi ngồi trên với tài xế. Có vẻ anh ta nghĩ rằng những resort mới lấp lánh bên bờ biển này sẽ hấp dẫn chúng tôi, và anh ta nói về mỗi cái mà chúng tôi đi qua.
Rồi cũng tới. Đền Poseidon tọa lạc trên một vách đá nhìn ra phía biển Aegean, không có gì ngoài sự tráng lệ tuyệt mỹ. Vì đây không phải là nước Mỹ, chúng tôi có thể đi thẳng tới vách đá mà không có lan can hay dây thừng bảo vệ. (Chúng tôi có thể dễ dàng hiến thân mình cho Poseidon nếu chẳng may sảy chân). Ngôi đền hiện nay chỉ còn là hàng dài những chiếc cột không còn khép kín, nhưng đủ cho chúng ta thấy được cuộc gặp hoàn hảo giữa nó và những câu chuyện. Nếu tôi là thần biển (hay một vị thần nào đó tương tự), tôi sẽ muốn tượng đài của tôi được dựng ngay tại đây, như thế này. Chúng tôi đi bộ trên những con đường, nhặt vài hòn đã cho vào túi, và lặng ngắm nước biển dội sóng không ngừng vào các vách đá. M và Q leo lên tàn tích của một bức tường đá khổng lồ từng là thành của một thị trấn nhỏ nơi mà hơn 2000 năm trước những con tàu buôn đã được làm đi làm lại. Chúng tôi đùa rằng có thể Athena sẽ chẳng thể nào chiến thắng được Poseidon nếu ngôi đền này đạt giải khuyến khích.
Tôi đứng một lúc bên bờ biển và ngạc nhiên rằng một đường thẳng có thể được rút ra từ nơi này qua nhiều năm tới tận đáy kệ sách trong phòng của Q.
Hoặc có thể điều đó chẳng đáng ngạc nhiên. Sau cùng, bọn trẻ, bắt đầu bằng những câu chuyện được kể bởi cha mẹ chúng - người cha sắp mất mọi thứ, người mẹ thì chưa bao giờ trải qua một trận chiến mà bà không muốn - và biểu lộ ra như một người được sống trong những câu chuyện thần thoại viết lại chúng, để tự giải thích về toàn bộ sự sống. Tôi đã kể câu chuyện của Q, như tôi đang làm bây giờ, rất nhiều lần. Trong câu chuyện của tôi, Q thực sự giống như Athena - mạnh mẽ, thông minh, tập trung, siêng năng, và một chút bướng bỉnh, điềm tĩnh. Tôi muốn câu chuyện này được lan truyền, và được những người gặp nó kể đi kể lại. Tôi muốn nó tin vào điều đó, để nó có thể biến thành sự thực.
Và rồi cha mẹ sẽ trở thành những câu chuyện được kể bởi lũ trẻ. Tôi trăn trở một điều rằng khi tôi và vợ tôi đi từ sự thật vào thần thoại, Q sẽ nói gì trước đài tưởng niệm của chúng tôi.
Anh tài xế ra dấu rằng đã đến lúc phải đi, và chúng tôi gửi lại cái nhìn cuối cùng để những ký ức được lưu lại. Tôi biết ơn về một chút yên lặng ở phía trước. Tôi muốn nghĩ về việc làm sao để kể cho bạn mọi thứ trên đời.
-----------
Bài dịch trên trang Medium.com:
Hy vọng nhận được sự góp ý từ bạn đọc.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét