Q: Tại sao nên sống tối giản?
A: Sống tối giản là cách giúp chúng ta thoát khỏi cái mớ hỗn độn của thế giới với sự quá trớn của chủ nghĩa tiêu thụ, sở hữu vật chất, hàng đống việc phải làm cũng như các khoản nợ, phiền phức, tiếng ồn. Nhưng chúng lại chẳng có nghĩa lý gì cả. Chủ nghĩa tối giản là cách để thoát khỏi những thứ không cần thiết đó để tập trung vào những thứ thực sự quan trọng khiến cuộc sống của chúng ta ý nghĩa, có thêm niềm vui và giá trị.
Q: Chủ nghĩa tối giản là nhàm chán, chẳng có gì trong cuộc sống?
A: Đây là một quan niệm sai lầm về chủ nghĩa tối giản - cho rằng sống tối giản chẳng khác nào nhà sư, nhàm chán, khô khan và trống rỗng. Ồ, bạn nghĩ theo hướng đó cũng không sao, nhưng tôi không cho rằng đó là bản chất của chủ nghĩa tối giản. Chủ nghĩa tối giản là loại bỏ tất cả chỉ giữ lại những thứ thực sự cần thiết, dành chỗ cho niềm vui. Loại bỏ những thứ khiến chúng ta xao lãng và chúng ta có thể tạo ra điều gì đó đặc biệt. Loại bỏ đi những ràng buộc giúp chúng ta có nhiều thời gian cho những người mình yêu thương. Loại bỏ sự ồn ào giúp chúng ta yên bình từ trong tâm tưởng, suy nghĩ. Và kết quả là, chúng ta có nhiều niềm vui, hạnh phúc hơn vì đã có chỗ cho những thứ này.
Q: Sống tối giản là gì?
A: Đơn giản chỉ là loại bỏ những thứ không cần thiết hoặc không dùng đến, tạo ra một môi trường đơn giản và cuộc sống đơn giản. Đó là sống mà không bị ám ảnh bởi vật chất hay phải làm quá nhiều việc. Đó là sử dụng những thứ đơn giản, có một tủ quần áo đơn giản, giữ ít đồ và sống một cách nhẹ nhàng.
Q: Những lợi ích của chủ nghĩa tối giản?
A: Có rất nhiều lợi ích. Làm giảm stress. Đỡ tốn kém và ít nợ hơn. Ít phải dọn dẹp. Nhiều niềm vui hơn. Có thêm khoảng trống cho bạn sáng tạo, yêu thương, sự bình yên và làm những điều mang lại niềm vui. Nhiều thời gian để chăm sóc sức khỏe hơn. Lâu bền hơn. Dễ tổ chức hơn. Đây mới chỉ là bước khởi đầu.
Q: Kế hoạch của một người sống tối giản như thế nào?
A: Không có câu trả lời đơn lẻ nào cho câu hỏi này, nhưng một người sống tối giản có lẽ tập trung vào việc làm ít và có một kế hoạch ít rườm rà hơn, nhưng những gì trong kế hoạch sẽ phải là quan trọng. Một người sống tối giản có thể không có một lịch trình cụ thể nếu họ không có nhiều việc để làm mỗi ngày - thay vào đó họ sẽ sống và làm việc từng giây từng phút hoặc chỉ quyết định mỗi sáng tập trung vào một, hai thứ quan trọng.
Một người sống tối giản cũng tiết kiệm được rất nhiều thời gian vì họ có ít đồ đạc và ít sở hữu hơn. Điều đó có nghĩa là họ mất ít thời gian dọn dẹp, giữ đồ và tìm kiếm đồ. Một người sống tối giản loại bỏ được sự xao lãng và những thứ tủn mủn cũng sẽ ít lãng phí thời gian vào những thứ đó hay quanh quẩn giữa các việc.
Nhìn chung, tất cả những điều này giúp chúng ta có nhiều thời gian hơn cho việc thư giãn, những sở thích cá nhân, sáng tạo, hay là làm những thứ hay ho.
Q: Những nguyên tắc để trở thành một người sống tối giản?
A: Chẳng có nguyên tắc nào cả. Những gì tôi gợi ý cho việc sống đơn giản không phải những điều ai đó cũng khuyến nghị, cũng không phải là cách để bạn sống tối giản. Tuy nhiên, nhìn tổng thể thì bạn muốn sống đơn giản hơn mà không sở hữu quá nhiều thứ không cần thiết, không có quá nhiều đồ đạc, sự xao lãng hay lãng phí. Bạn muốn sống một cách nhẹ nhàng, bền vững, tự nhiên và không có nợ.
Q: Có cần phải ăn chay để trở thành người sống tối giản?
A: Không. Mặc dù tôi tin rằng việc ăn chay phù hợp với lối sống tối giản, bạn có thể ăn uống đơn giản giống như một động vật ăn tạp. Xin nhắc lại lần nữa là không có cách nào cả. Một người sống tối giản sẽ cố gắng ăn uống một cách tự nhiên, không chế biến quá nhiều, và không ăn quá nhiều thức ăn (như những suất ăn phô trương ở hầu hết các nhà hàng hiện nay).
Q: Tôi tin vào việc đơn giản hóa, nhưng tại sao tôi nên hết sức tiết kiệm - điều không đúng với một số ít những thứ thật sự tốt đẹp?
A: Tiết kiệm chỉ đơn giản là một cách để không chi tiêu vào những thứ không cần thiết và để dành cho những thứ cần thiết. Nếu bạn cần mua thứ gì đó, thường thì tốt hơn hết là chú ý đến chất lượng hơn là giá cả vì nó được làm tốt hơn và bền hơn. Chủ nghĩa tối giản là chất lượng hơn số lượng.
Tuy nhiên... sẽ tốt hơn khi kiểm tra xem có tốt để có một sự gắn bó với đồ đạc hay không. Đây không phải điều tôi hoàn toàn thành công - ví dụ như tôi thích chiếc Macbook của tôi - nhưng nó là thứ tôi đang phải dùng để làm việc. Tôi ít gắn bó với những thứ tôi sở hữu hơn tôi của một vài năm trước đây, và tôi khuyến nghị mọi người nên xem xét mối quan hệ của họ với những thứ vật chất, sản phẩm, và xem liệu rằng đó có thật sự là thứ họ muốn hay không.
Q: Tìm kiếm chủ nghĩa tối giản ở Mỹ thì sao - nơi mà bạn cần có xe hơi và công việc?
A: Toàn bộ trang này là về tìm kiếm chủ nghĩa tối giản trong văn hóa và xã hội Mỹ cũng như các quốc gia công nghiệp hóa khác, không chỉ ở những vùng xa xôi hẻo lánh. Sự phức tạp và mong đợi xã hội ở Mỹ (và những nước công nghiệp khác) chính xác là nguyên nhân cần đến chủ nghĩa tối giản. Tất cả những lời khuyên tôi đưa ra trên trang này (và Zen Habits) đều nhằm hướng tới con người trong xã hội hiện đại.
Tôi đã sống cuộc sống của một người tối giản ở Guam, và giờ là San Francisco. Đó là vấn đề lựa chọn.
Bạn cần trở thành một người sống tối giản như tôi, hay là sống ở vùng hoang dã? Không sao cả. Đó không phải là vấn đề. Vấn đề là tìm được sự đơn giản và những gì quan trọng với bạn rồi đưa ra lựa chọn hơn là chấp nhận tư duy tiêu dùng của hầu hết mọi người.
Q: Có mâu thuẫn không khi tuyên bố rằng là một người sống tối giản nhưng lại sở hữu một chiếc Mac, một căn nhà hay là có tới 6 đứa con?
A: Lại một lần nữa, không có cách nào cả. Mọi người phải tự tìm ra con đường của chính mình, và tôi thì khác với những gì người khác quan niệm về người sống tối giản. Tôi cũng chưa bao giờ tuyên bố mình hoàn hảo - tôi chỉ đang nỗ lực hướng tới sự tối giản, nhưng tôi luôn luôn có chỗ cho sự cải thiện. Tôi có những thứ không phù hợp với chủ nghĩa tối giản cho lắm, hoặc ít nhất là theo định nghĩa của những người khác. Tôi đang giải quyết vấn đề đó.
Tôi nên nói một hoặc hai từ về việc có sáu đứa con và chủ nghĩa tối giản. Có sáu đứa con không tương thích với thông điệp của tôi về việc đơn giản hóa, tiết kiệm, thu hẹp và sống xanh.
Tôi không ngụy biện - nhưng tôi có thể giải thích cho sự mâu thuẫn này. Tôi có những đưa trẻ đó trước khi tôi thay đổi triết lý sống. Thực tế, triết lý sống của tôi giờ vẫn đang phát triển, bởi vậy tôi không thể tuyên bố là đã tin vào những thứ mà tôi tin hiện giờ, trong một thời gian rất dài. Rất nhiều điều tôi tin mới chỉ là sự phát triển gần đây.
Ví dụ nhé, chỉ mới đây tôi, tôi đã quyết định trở lại ăn chay trường (tôi từng ăn chay trường một lần, nhưng là ăn chay kiểu lacto-ovo (kiêng thịt) trong hơn 1 năm). Nhưng tôi lại sở hữu một đôi dép da - vậy tôi có vứt chúng đi không? Đó không phải là lãng phí sao? Lãng phí nhưng phù hợp với niềm tin của tôi thì có tốt hơn không? Rất khó nói.
Tuy nhiên, tôi cho rằng sẽ thật là phi đạo đức nếu vứt bỏ những đứa con của mình chỉ vì tôi tin vào sự thu hẹp. Đó là một quyết định khó khăn, nhưng tôi vẫn làm theo nó.
Kết quả của việc đơn giản hóa cuộc sống, tôi có thể tận hưởng thời gian của mình với những đứa con, và tôi phải thừa nhận rằng, chúng là điều tuyệt vời nhất dành cho tôi. Tôi không hối hận vì đã có chúng, mặc dù chúng không phù hợp với triết lý sống tối giản của tôi.
Nhìn vào mặt tích tực, tôi tin rằng thậm chí với 6 đứa trẻ - ăn chay, mua ít đồ hơn, ý thức về năng lượng, đi xe hơi ít hơn, đi các phương tiện công cộng nhiều hơn - tôi thực sự ít sử dụng ít nguồn tài nguyên hơn người bình thường ở những quốc gia phát triển (và ít hơn nhiều so với người Mỹ) - đó là theo như tính toán tổng phát thải khí nhà kính trực tuyến. Đây không phải là sự biện minh cho việc có 6 đứa con mà chỉ là một lưu ý rằng mọi thứ không hẳn tồi tệ như vậy.
Q: Tại sao anh không cho phép comment (bình luận) trên trang này?
A: Tôi đã cố ý không cho phép comment trên trang này vì một vài lý do:
1. Tôi có quản lý một vài blog khác, và có cả đống comment trên Zen Habits, do vậy việc phải quản lý comment trên một blog khác nữa là quá nhiều đối với tôi. Tôi không có thời gian, và nếu phải làm điều đó, tôi không thể làm blog này.
2. Tôi thích đối thoại với độc giả - đó là điều khiến cho việc viết blog trở thành niềm vui - nhưng comment không phải là cách duy nhất. Tôi khuyến khích bạn phản hồi với tôi về bất cứ bài viết nào thông qua Twitter hay trên blog của bạn. Việc đối thoại như thế sẽ đỡ tủn mủn và được lan rộng hơn.
3. Tôi muốn giữ mọi thứ đơn giản trên một blog về chủ nghĩa tối giản.
Q: mnmlist.com khác với Zen Habits như thế nào?
A: À, Zen Habits là về sự đơn giản, còn mnmlist.com là về chủ nghĩa tối giản - bạn có thể thấy được sự khác biệt không?
Thật sự mà nói, mặc dù có một sự tập trung khác biệt ở đây so với Zen Habits - trang bao gồm hàng loạt những chủ đề bên cạnh sự đơn giản như năng suất làm việc, thay đổi thói quen, sức khỏe và thể dục, gia đình, tài chính, hạnh phúc, và đương nhiên, sự đơn giản.
Blog này sẽ tập trung phần lớn vào chủ nghĩa tối giản, một niềm đam mê của tôi. Không phải tất cả những người đọc Zen Habits đều dành sự quan tâm đặc biệt tới chủ nghĩa tối giản, bởi vậy tôi làm blog này cho những ai thực sự hứng thú với nó.
---------------
Bài dịch trên trang Mnmlist.com
Tác giả: Leo Babauta